Menig Nederlander heeft het in de jaren zeventig van de vorige eeuw wel eens in handen gehad; een doosje molenlucifers. 350 verschillende afbeeldingen van getekende Nederlandse molens zorgden ervoor dat deze landelijk verzameld werden, en natuurlijk ook door molenaars.
Ook Marcel verzamelde de van de luciferdoosjes afgeweekte plaatjes. Na vertrek uit korenmolen De Roode Leeuw in Gouda in 1992 droeg Marcel de verzameling over aan molenaar Jos Kors van korenmolen De Zandhaas in Santpoort.
Groot was onze verrassing toen Jos begin juli van dit jaar ons een pakketje liet bezorgen met……. jawel, de bijna complete serie molenlucifersplaatjes. We zijn Jos dankbaar, de serie krijgt nu een plaatsje in de Twiskemolen.
De fabricage van lucifers in Nederland was grotendeels geconcentreerd in Eindhoven. Het was een gunstige plek vanwege de aanwezigheid van populieren en van goedkope arbeid. Het bedrijf Mennen & Keunen produceerde onder meer deze bekende molenlucifers met ‘slechts’ 1 beeldmerk. Ook in Teteringen, Breda, Amersfoort, Deventer en de omgeving van Apeldoorn kwamen luciferfabrieken.
In 1887 ontstond een landelijke overcapaciteit, waarna op initiatief van Mennen & Keunen een viertal fabrieken samenging in de Vereenigde Nederlandsche Lucifersfabrieken (=VNLF). Hiermee raakte de fabricage definitief geconcentreerd in Eindhoven, zeker toen vanaf 1920 ook nog andere fabrieken elders in Nederlands onder de hoede van de VNLF kwamen.
Bij die VNLF werd de zgn. ‘Molen Lucifers’ vervaardigd, die in tal van varianten Nederlandse molens op de luciferdoosjes ging opnemen. Toen de fabriek in Eindhoven werd verkocht hield de productie van lucifers in Eindhoven én in Nederland definitief op. Dat was om precies te zijn op 31 december 1979. Sindsdien is er in heel Nederland geen lucifer meer geproduceerd.
Als beeldmerk voor de molenlucifers werd in eerste instantie molen De Wildschieter (of De Schieter) gebruikt, een houtzaagmolen met bouwjaar 1683. De molen stond aan de Zuiderwatering te Zaandam. in 1916 is de molen gesloopt.
Om de toenemende concurrentie de baas te blijven, werd begonnen met het afbeelden van vele bekende Hollandse molens.
OPROEP
Wie heeft molenlucifers in huis of weet iemand die (een deel van) de serie in huis heeft? Marcel mist een aantal afbeeldingen, maar heeft ook een aantal dubbel. Zie dit lijst:
Contact hierover stelt Marcel op prijs.
Email naar: twiskemolenlandsmeer@gmail.com
